Bạn nuôi nhiều đàn ong dú, thùng đẹp, xếp thẳng hàng ngay ngắn? Chính sự "ngay ngắn" đó có thể đang khiến ong của bạn đi nhầm nhà.
"Lạc tổ" (drifting) là gì?
Lạc tổ là hiện tượng ong thợ đi kiếm ăn về nhưng chui nhầm vào tổ bên cạnh. Nghe có vẻ vô hại, nhưng đây là con đường lây lan mầm bệnh, ký sinh và cả dư lượng thuốc bảo vệ thực vật giữa các đàn, đồng thời làm đàn yếu bị hao quân.
Kết quả nghiên cứu mới
Nghiên cứu sinh Ana Paula Cipriano (Đại học Bristol, Anh) cùng nhà khoa học Cristiano Menezes (Embrapa, Brazil) đã gắn chip RFID siêu nhỏ lên từng con ong của hai loài ong không đốt Scaptotrigona depilis và Melipona quadrifasciata để theo dõi đường về tổ (công bố 09/2026):
Thùng giống hệt nhau, cửa cùng hướng: khoảng 60,5% ong về nhầm tổ.
Đổi hướng cửa xen kẽ: giảm còn 48%.
Sơn thùng màu khác nhau (cửa cùng hướng): giảm còn khoảng 38%.
Kết quả sơ bộ còn cho thấy ong tiếp xúc thuốc trừ sâu imidacloprid kết hợp thuốc diệt cỏ glyphosate có chuyến bay ngắn hơn ít nhất 34% và dễ định hướng sai hơn.
4 việc chủ farm ong dú làm được ngay
Sơn hoặc dán nhận diện màu khác nhau cho các thùng đứng cạnh nhau (vàng, xanh dương, trắng… – ong nhìn rõ các màu này).
Xoay hướng cửa tổ xen kẽ giữa các thùng liền kề.
Giãn khoảng cách và đặt thêm mốc nhận diện (cây, cọc, đá) khi trại nuôi có mật độ dày.
Tránh đặt trại gần ruộng phun thuốc, phun cỏ; ưu tiên vùng có quy hoạch nguồn hoa sạch.
Đây là những giải pháp gần như không tốn chi phí nhưng giúp đàn khỏe hơn, hạn chế lây bệnh – đặc biệt quan trọng với trại nuôi mật độ cao.
Nguồn tham khảo: Cipriano A.P., Menezes C. và cộng sự (2026), FreshFruitPortal 11/09/2026.