Một đàn ong dú nhỏ bé đặt cạnh vườn có thể làm thay đổi sản lượng cà phê? Câu trả lời từ nghiên cứu mới nhất năm 2026 là: có – và con số khiến nhiều nhà vườn bất ngờ.
Nghiên cứu nói gì?
Ngày 12/05/2026, nhóm nhà khoa học của Embrapa Meio Ambiente (Brazil) do Jenifer Ramos thực hiện và Cristiano Menezes điều phối đã công bố trên tạp chí Frontiers in Bee Science kết quả thử nghiệm dùng loài ong không đốt Scaptotrigona depilis (họ hàng với ong dú) để thụ phấn cho cà phê Arabica.
Năng suất cà phê trên các cành gần đàn ong tăng tới 67%.
Mật độ tham khảo được nhóm nghiên cứu đưa ra: khoảng 10 đàn/ha.
Hiệu quả rõ nhất ở khu vực gần tổ – nghĩa là cách bố trí đàn trong vườn rất quan trọng.
Vì sao ong dú là "thợ thụ phấn" lý tưởng?
Ong dú (ong không đốt) hiền, không chích, hoạt động ổn định quanh năm và bay trong bán kính ngắn. Chính đặc điểm "quanh quẩn gần nhà" này giúp chúng phủ kín hoa trong vườn thay vì bay đi xa. Ong dú cũng phù hợp với vườn có người làm việc thường xuyên, an toàn cho gia đình và trẻ nhỏ.
Áp dụng cho nhà vườn Việt Nam thế nào?
Loài ong trong nghiên cứu là loài bản địa Nam Mỹ; ở Việt Nam, ong dú thuộc các chi như Tetragonula, Lepidotrigona. Vì vậy con số 67% không thể "bê nguyên" sang vườn mình, nhưng nguyên lý thì hoàn toàn áp dụng được:
Đặt đàn rải đều trong vườn thay vì dồn một chỗ, để cành nào cũng ở gần tổ.
Đưa ong vào trước mùa hoa để đàn ổn định, quen đường bay.
Hạn chế phun thuốc trừ sâu trong mùa hoa; nếu bắt buộc, phun chiều tối và che tổ.
Trồng thêm cây hoa nền (cây bụi, cây ăn trái, cây che bóng) để ong có nguồn thức ăn ngoài mùa cà phê.
Lợi kép: vừa tăng năng suất, vừa có thêm mật
Với mô hình nông nghiệp kết hợp nuôi ong dú, nhà vườn không chỉ cải thiện đậu trái mà còn thu thêm mật ong dú – sản phẩm có giá trị cao. Đây chính là hướng đi Farm Ong Dú Đất Rồng đang triển khai cùng các chủ farm: quy hoạch nguồn hoa, bố trí đàn hợp lý và cam kết đầu ra.
Nguồn tham khảo: Ramos J., Menezes C. và cộng sự, Frontiers in Bee Science (05/2026).