Chia đàn (tách đàn) là cách nhân giống ong dú phổ biến và bền vững nhất. Làm đúng, từ một đàn mạnh bạn có hai đàn khỏe. Làm sai, bạn có thể mất cả hai.
Nguyên tắc vàng: Chỉ chia đàn khi đàn mẹ thật sự mạnh – không chia theo lịch, mà chia theo sức đàn và nguồn hoa.
Dấu hiệu đàn ong dú đủ mạnh để chia
Hàng nghìn ong trong thùng, cửa tổ ra vào tấp nập vào buổi sáng nắng ấm.
Khu ấu trùng lớn, chiếm khoảng 1/3 đến 1/2 mặt cắt thùng.
Dự trữ mật và phấn đầy đủ – cho thấy nguồn hoa ngoài tự nhiên đang tốt.
Trọng lượng thùng tăng đều qua các lần cân.
Nếu đàn ít dự trữ, đây là tín hiệu nguồn hoa đang thiếu – chưa nên chia.
Thời điểm chia đàn phù hợp
Đầu mùa hoa, khi thời tiết ấm và nguồn hoa đang lên – đàn mới có thời gian phục hồi.
Tránh mưa dầm, lạnh; xem dự báo thời tiết vài ngày tới.
Chọn ngày khô ráo, làm thao tác gọn và nhanh.
Chuẩn bị dụng cụ
Thùng mới cùng kích thước, sạch, khô (thùng ghép tầng là thuận tiện nhất).
Dao mỏng sạch hoặc dụng cụ tách thùng, băng keo, dây buộc.
Khay hứng, khăn sạch, găng tay mỏng.
Quy trình chia đàn từng bước
Tách thùng ở giữa khu ấu trùng để mỗi nửa có lượng bánh trứng tương đương.
Đảm bảo mỗi nửa có cả bánh trứng non và bánh trứng sắp nở (màu sáng). Ong dú không nuôi chúa mới từ trứng như ong mật; nửa không có chúa sẽ tự có chúa tơ mới từ các ô chúa sẵn có.
Ghép mỗi nửa với một tầng thùng rỗng để ong xây tiếp.
Bổ sung một ít bầu mật, bầu phấn nếu nửa nào thiếu dự trữ.
Bịt kín khe hở, buộc chặt thùng để chống kiến, ruồi.
Đặt thùng mới ở vị trí cũ hoặc cách xa theo hướng dẫn kỹ thuật; tránh đặt sát nhau để hạn chế ong về nhầm tổ.
Chăm sóc sau khi chia
Thời gian | Việc cần làm |
|---|---|
1–3 ngày đầu | Không mở thùng; kiểm tra kiến, ruồi quanh khe nối |
1–2 tuần | Quan sát cửa tổ: ong mang phấn, nhựa về là dấu hiệu tốt |
4–8 tuần | Kiểm tra bánh trứng mới để xác nhận chúa đã đẻ |
Lỗi thường gặp khi chia đàn
Chia đàn yếu hoặc chia liên tục khiến cả hai đàn suy kiệt.
Để khe hở – ruồi Phorid đẻ trứng gây thối đàn.
Làm vỡ nhiều bầu mật, mật chảy thu hút kiến.
Chia vào mùa mưa, mùa thiếu hoa.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu chia đàn ong dú một lần?Không có lịch cố định. Hãy dựa vào sức đàn và nguồn hoa; đàn mạnh trong vùng hoa tốt có thể chia khi đã phục hồi đầy thùng.
Có. Đàn ong dú thường có sẵn ô chúa hoặc chúa tơ, nên nửa không có chúa sẽ có chúa mới nếu đủ bánh trứng và ong thợ.
